Niet oordelen

De laatste tijd probeer ik niet meer te oordelen. Of in ieder geval minder snel. Oordelen is eigenlijk mijn eerste reflex. Ik ben wantrouwig, en voel me snel aangevallen. Dat heeft te maken met mijn gebroken cirkel. Die cirkel is de achilleshiel van mijn ziel. Daar wil ik niet geknepen worden. Vooral met emotionele boodschappen van anderen heb ik moeite. Ik kan slecht luisteren naar iemand die op verwijtende toon tegen me praat. Kritiek is moeilijk, want ik vat het snel persoonlijk op. Zelfs als het helemaal geen kritiek is, maar alleen maar zo klinkt. Ik ben erg gevoelig voor de nuancering en woordkeuze. Ik neem dingen vaak ook veel te letterlijk. Het is om gek van te worden.

Het gekke is dat ik beter met kritiek van een wild vreemde om kan gaan, dan met kritiek van iemand die ik goed ken. Maar hoe meer ik van iemand hou hoe moeilijker ik kritiek van die persoon kan verwerken. Dat klinkt tegenstrijdig, maar het is zo. Vanwege mijn gebroken cirkel komen die mensen namelijk direct bij me binnen. Ze hebben direct toegang tot mijn kwetsbare ziel, dus ik voel me daar dan ook snel op (bij mannen zit de ziel trouwens voor een groot deel in hun geslachtsdeel…) getrapt.

Hoe moet je dan wel omgaan met (vermeend) kritiek? Nou, gewoon, niet oordelen. Het werkt in ieder geval heel goed om te voorkomen dat ik dicht sla. Ik hoor of lees de dingen die een potentieel gevaar voor mijn ziel vormen wel, maar ik probeer alleen te observeren. Hee, een prikkelend woord. Hee, een prikkelende opmerking. Niet oordelen. Geen aannames doen over wat de andere persoon ermee bedoelt. Gewoon doorgaan met luisteren. Of de e-mail gewoon doorlezen, desnoods nog twee keer nalezen. Ik kies er nu voor om niet in te gaan op de prikkelende opmerkingen. Ik kan er namelijk niets mee. Waar ik wel wat mee kan, dat pak ik op en reageer ik op.

Dat klinkt allemaal eenvoudig, maar dat is het niet. De scherpe, prikkelende woorden en opmerkingen van de ander komen voort uit de gemoedstoestand van de ander. Die emoties mogen er in principe zijn en zou ik serieus moeten nemen. De ander is geïrriteerd, boos, of misschien wel gewoon ongeduldig, of is moe of voelt zich niet lekker. Misschien zou ik die gemoedstoestanden uit de context moeten kunnen afleiden, of zou ik het met mijn telepathische vermogens direct moeten aflezen uit het hoofd van de ander, maar daar ben ik niet altijd even goed in. Wat ik wél kan is ophouden met het plakken van labeltjes aan de prikkelende opmerkingen. Want als ik er een labeltje aan heb gehangen, kan ik al niet meer luisteren, want een gelabelde opmerking staat te branden in mijn hoofd, en móet ik op reageren. Dus ik moet niet denken: wat een stomme, rottige, flauwe, vreemde, kinderachtige of vinnige opmerking, maar alleen observeren en doorgaan met luisteren (of lezen). Niet oordelen maar ontvangen.

Mooie theorie Mark, maar het is wel je achilleshiel. Dat klopt. Maar het lukt me toch, en daar ben ik best trots op. Weliswaar in mijn huidige kalme gemoedstoestand, maar toch. Niet oordelen is een mantra geworden. Ik denk het heel bewust bij het lezen van mailtjes en whatsapps van bepaalde personen. Ik doe zelfs een heuse micro-meditatie (5 tellen) voor ik het mailtje open. Even een paar keer diep ademhalen en denken: niet oordelen, niet oordelen, niet oordelen. En het werkt. Nu moet ik het nog integreren in mijn manier van omgaan met mensen, zodat het automatisch gaat. Het is een kwestie van oefenen denk ik. Dus als je me wil helpen, voorzie me dan maar van je meest ongezouten kritiek, dan zal ik beloven om niet te oordelen.

Advertenties

6 comments

  1. Knap lastig lijkt me dat. Ik weet dat Hollanders te snel een oordeel paraat hebben en die meteen uitspreken. Buitenlanders hebben daar vaak een hekel aan en wij zien het als openheid en het moordkuilvrijmaken van het hart. Ik vermoed dat andere Nederlanders zoals Limburgers en Friezen daar minder last van hebben, maar zeker ben ik daar niet van. Zelf heb ik dat oordelen al een tijdje afgeleerd, maar helemaal weg gaat het bij mij niet. Met mail en telefoon heb ik het wel aardig opgelost. Als m’n hoofd er niet naar staat, dan laat ik de telefoon overgaan op het antwoordapparaat en bel terug als het mij schikt. Mail haal ik een paar keer per dag op als ik er tijd voor heb. Dus geen pingeltje bij elk nieuw bericht. Ik heb om die reden geen mobiele telefoon. Als een mailtje te heftig is, dan slaap ik er een nacht over eer ik antwoord.

    In elk geval sterkte gewenst en ik ga je oor niet delen. 😉

    1. Ja, ik vind het ook best lastig. Niet oordelen over de inhoud van een mailtje is makkelijker dan niet oordelen over iets dat tegen je wordt gezegd. Bij gesprekken waarvan ik verwacht dat ik zal worden geprikkeld, probeer ik me mentaal voor te bereiden. Alles hangt dan natuurlijk af van mijn gemoedstoestand. Soms druk ik om die reden een beller wel eens weg zodat ik me eerst even mentaal kan oppeppen en dan bel ik terug.

  2. Dag Mark,
    Ten eerste: wat ben ik hier op een mooi blog terechtgekomen vandaag. Warm, eerlijk, en geen slachtofferrol zover ik heb rondgeneusd. Die zelfreflectie daar hou ik wel van. 🙂
    (In mijn herinnering ben ik ‘vroeger’ hier wel geweest :-))

    Prachtig! …..Die cirkel is de achilleshiel van mijn ziel. Daar wil ik niet geknepen worden. …

    Wat betreft oordelen:
    Ik kan het niet nalaten om ongevraagd een piepklein oefeningetje aan te reiken wat een en ander misschien wat gemakkelijker maakt maar geen garantie biedt “-). Het klopt bij je of niet.
    Niet willen oordelen is een haast onmogelijke opgave.
    Je kunt in verbinding blijven door een heel neutraal labeltje te plakken als iets binnen wil komen in jouw cirkel wat jij niet wil of pas als jouw cirkel weer mooi en stevig rond is zoals je dat zo mooi beschrijft bij die micro-meditatie.

    Simpele voorbeeldjes om veilig te oefenen.
    Lelijke trui….voel hoe die lelijkheid voelt en waar het bij je binnenkomt.
    Daarna benoem je wat je werkelijk ziet: trui….of kledingstuk….en voel hoe dat voelt.

    Je kunt dat op werkelijk alles oefenen. Hoe meer je oefent hoe vanzelfsprekender het wordt.
    Eerst op ‘dode’ dingen of in de natuur en daarna op mensen.
    Zo kun je ook in verbinding bijv. in de natuur ‘omtrekken’ oefenen en voelen in je lijf. Lang, kort, dik, dun enz.

    Wie weet,
    Hartelijks
    Svara

  3. Dankjewel Svara. Wat een fijn compliment 🙂 Ik herinner me dat je hier inderdaad wel eens op bezoek kwam.

    Het klopt dat het onmogelijk is om helemaal nooit te oordelen. Wat wel is gelukt is dat ik me er van bewust ben als ik het doe, en dat ik daar eerlijk over ben naar mezelf. Als anderen oordelen, valt me dat ook meer op dan vroeger. Daarover dan weer niet oordelen is dan de kunst natuurlijk (lukt vaak niet…).

    Ik doe sinds een jaar fanatiek aan boogschieten, en daarbij is meteen oordelen over een geloste pijl die niet op de plek komt waar je op mikte, funest voor de volgende pijl. Het is belangrijk om op het moment van lossen helemaal te verstillen (letterlijk). Jouw oefening past daar goed bij. Ik ga het proberen!

    Leuk dat je weer op bezoek kwam en nogmaals dank voor je aardige woorden 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s