Naast mezelf

Kiezen voor jezelf, wat is dat? En hoe doe je het? Volgens mij heb ik het al gedaan, maar omdat ik niet anders kon. Ik kwam terecht in een diepe crisis. Ik was mezelf totaal verloren. Ik kón niet anders dan kiezen voor mezelf. Het was eigenlijk geen keuze. Het was mijn laatste optie.

Kiezen voor jezelf betekent dat je jezelf voorop zet. Dat lijkt me de theorie. Maar in mijn praktijk word ik voortdurend geconfronteerd met schuld. Voor mijn gevoel laat ik iedereen in de steek. Maar ik kan er toch niet zijn voor anderen als ik er niet kan zijn voor mezelf?

Ik merk dat het me moeite kost om mezelf oprecht te waarderen. Mensen die dichtbij me staan moedigen me aan en zeggen dat ik trots op mezelf mag zijn. Ik ben van heel ver gekomen. Ik probeer daar trots op te zijn. Maar een zware “maar” trekt me steeds naar beneden: “maar ik heb alles kapot gemaakt”.

Dat onmetelijke schuldgevoel trekt mij steeds weer bij mezelf vandaan. Het trekt me weer terug in de richting van de troosteloze, donkere kerker waar ik nog niet zo lang geleden uit ben ontsnapt. Ik had mezelf daar natuurlijk vastgeketend. De kleine ellendeling.

Nu loopt die kleine ellendeling dus los. Als ik even niet oplet neemt het de overhand. Kijkt naar buiten door mijn ogen en laat me steeds huilen. Iemand zei tegen me dat ik dus van die kleine ellendeling moet houden. “Wees lief voor hem. Neem hem overal mee naartoe. Stel je voor hoe hij naast je zit in de auto. Hij mag er zijn”.

En toen viel er een kwartje. Halleluja. Ineens begreep ik dat je niet zonder onvoorwaardelijk liefde voor jezelf, anderen echt onvoorwaardelijk lief kunt hebben. En in dat glasheldere moment besefte ik dat ik niet boven mezelf, ook niet tegenover mezelf, maar naast mezelf moet staan.

6 comments

  1. ik heb een vraagteken: boven jezelf, tegenover jezelf heeft als referentie jezelf en naast jezelf heeft nog steeds diezelfde referentie: jezelf.
    Terwijl je eerder duidelijk maakt dat je een schuldgevoel hebt tegeover iedereen. Dus, zo lijkt me logisch, ben je op zoek naar een helder moment dat iets aan dat schuldgevoel doet. Ik heb een suggestie:
    het liberaal humanisme dat alom heerst in Nederland heeft een zeer specifiek mensbeeld: elk individu op aarde is gelijk en gelijkwaardig en kan zelf geheel onafhankelijk en vrij geboren beslissen of zij/hij een deal aangaat met elk ander vrij en gelijkwaardig rondzwevend atoom op deze aarde.

    Deze ideologie is heel erg breed verspreid in het neoliberale Nederland. En heeft de meritocratie tot gevolg. Mocht jij per ongeluk niet alle kansen hebben gapakt die je had als een ieder ander, dan heb je pech, eigen schuld dikke bult. Vroeger was een arbeider van de Eternit-fabriek in Goor, een arbeider van de Eternit-fabriek in Goor. In het liberale humanisme is hij niet meer van de fabriek in Goor. Men probeert hem wijs te maken dat hij van zich zelf is, jij was zo stom dat je in onze kankerfabriek ging werken.

    Niet de man laat zijn gemeenschap in Goor in de steek, maar zijn gemeenschap laat hem in de steek.

    Mij heeft enorm geholpen het liberale humanisme in te wisselen voor het sociaal humanisme, een ideologie die erkent dat een mens leeft in heel veel verschillende netwerken, zeg in een culturele gemeenschap. En niet alle culturen zijn gelijkwaardig en ook niet alle individuen zijn gelijkwaardig. Dat scheelt al een hoop onterecht individueel schuldgevoel. En erkent dat de referentie er eentje moet zijn in de verhouding van individue tot die culturele gemeenschap.

    Elke groep/gemeenschap stelt altijd normen en waarden aan de onderdanen, om als groep te kunnen overleven. Niet ieder individu kan deze normen en waarden zomaar aan. Een oplossing kan zijn een andere groep te kiezen.

  2. Wat mooi geschreven. Ik herken me in wat je schrijft over schuld. En dat is een hele lastige. Mag ik je een tip geven? Realiseer je dat NIEMAND, door het leven gaat zonder (grote) fouten te maken, of zonder een ander pijn te doen. Echt niemand… Iedereen maakt fouten, iedereen is schuldig aan zijn eigen fouten, iedereen doet je ander wel eens pijn (bewust of onbewust). En meestal is daar wel een reden voor. Zo ook in jou geval. Je moest eens weten wat voor rare ‘fouten’ ik gemaakt heb in mijn leven. Nu bijvoorbeeld heb ik a.s. woensdag een afspraak met een bewindvoerder omdat ik mijn geld op heb gegokt in het casino. Nadat mijn moeder me al 1 keer financieel uit de brand heeft geholpen. Ik heb haar twee keer teleurgesteld en ik heb haar geld gekost. Ja, wat heb ik dan? Schuld? (in dit geval letterlijk wel natuurlijk). Nee, ik heb een probleem en ik heb een fout gemaakt… Net als vele mensen op een bepaald punt in hun leven zichzelf in de problemen helpen. Mijn moeder houdt evenveel van me, al is ze niet blij met mijn actie. En ik hou ook nog van mezelf. Ik weet dat ik het niet altijd even makkelijk heb en hier en daar ben ik wat naif. De combinatie van die twee dingen heeft voor een milde gokverslaving gezorgd. Wat doe je dan? Je maakt een fout, je hebt volgens je ‘straffende ik’álles verpest’ en ‘twee keer schuld + schulden!’ Niks vervelends toe naar jezelf. Je neemt verantwoordelijkheid voor de situatie waar het kan. In mijn geval is dit therapie en bewindvoering. Waar vind jij dat je schuld aan hebt? Waar straf jij jezelf voor? Wat sleur jij met je mee? Kun je ook tegen jezelf zeggen: klaar met de schuld, klaar met de straffende ik, ik neem nu enkel verantwoordelijkheid voor de situatie en vergeef mezelf. Vergeef jezelf met de wetenshcap dat iedereen fouten maakt, iedereen andere bezeert, niemand alleen maar goed is, en dus ook jij niet. Kijk naar wat je mooi maakt. Zet je kwaliteiten eens op een rijtje. Je goede eigenschappen, of alle doelen die je hebt bereikt in je leven. Heb je dat gedaan en ben je nog niet tevreden? Werk dan aan jezelf en streef vooruit. Stel doelen, kleine of grote, en ga die actief behalen. Kleine overwinningen kunnen je heel veel moed en energie geven en een grote invloed hebben op jezelf en anderen.
    Laat het los de schuld, het idee dat je alles hebt verpest. Je hebt nog een heel leven voor je. een blanco boek waarin jij kan schrijven. Schrijf en mooie, goede en productieve dingen in. Kies inderdaad voor jezelf. Maak jezelf blij, zet jezelf eens een periode lekker op nummer 1. Heel goed inderdaad! You can do this! 🙂

    1. Wat een fijn antwoord :-). Ik geef mezelf steeds alle schuld van het kapot gaan van mijn huwelijk. Ik weet nu dat de schuld in het midden ligt. Mijn grootste fout is misschien wel dat ik mezelf steeds op de laatste plaats zet. Ik weet dat het niet helpt om mezelf steeds te straffen. Iedereen zegt dat tegen me. Dank voor je fijne aanmoediging. Ik ga aan de slag met mijn rijtje!

  3. Ik word helemaal gek van die uitspraak om voor jezelf te kiezen.
    Misschien heeft het te maken met de welvaart: ik zelf eerst.
    Omdat we anderen niet nodig hebben om in leven te blijven werken we niet aan het gezamelijke.
    Wat is er mis met de ander voor jezelf stellen? Helemaal niets. Maar veel wordt ons ook aangepraat als we niet sterk in onze schoenen staan. Je moet voldoen aan een bepaald plaatje.
    Maar waarom? Wat zou er mis zijn met jouw eigen plaatje?
    Een mens kan ook anders zijn dan gewenst is voor de omgeving. Jij bent nu eenmaal een individu.

    Schuldgevoel heeft niets te maken met mededogen met anderen, misschien wel met het niet weten hoe je verder moet en dan is het “veilige/ vertrouwde” negatieve nog een handvat om op terug te vallen. Dat mag ook, daarna komt er waarschijnlijk wel weer een handvat om je aan op te trekken, tot je de put niet meer nodig hebt.

    Zoals ik hier nu reageer is niet om jou de weg te wijzen, het is wat in mij opkomt. Terwijl jij misschien liever nuttige antwoorden wilt. Maar zie het als hardop denken.

    1. Dat iedereen steeds maar tegen me bleef zeggen dat ik voor mezelf moet kiezen, mag kiezen en mag durven te kiezen, maakte mij dus ook helemaal gek. Ik wist niet wat ze ermee bedoelden. Volgens mij gaat het dus juist om het kiezen voor je eigen plaatje. Dus dat jij de dingen mag zien zoals je ze ziet. Ieder individu ziet de wereld door haar/zijn eigen ogen. En met dat plaatje is niets mis inderdaad. Je kunt kiezen om dit te onderdrukken, maar dan verlies je uiteindelijk jezelf. En ook weer niet, want uiteindelijk word je weer heel hard met jezelf geconfronteerd. Het gaat denk ik zowel over acceptatie als over keuze.

      Het schuldgevoel kan ik ook naar binnen richten. Jezelf niet accepteren maakt dat je je onecht gedragen gaat, en dat je je gedraagt naar andermans normen. Om maar de waardering van die ander te krijgen. Daarmee maak je je te veel emotioneel afhankelijk van die ander. Dat is voor die ander heel zwaar. De waardering van jezelf is een verantwoordelijkheid van jezelf. Voor jezelf kiezen is ook verantwoordelijkheid nemen voor jezelf.
      Ik ben blij met je reactie. Je zet me aan het denken. Ook hardop.

Laat een reactie achter op jankrosenbrink Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s