OBA

Saamhorig nieuwjaar!

Er ligt weer een heel nieuw jaar voor ons. Laten we er maar het beste van maken met z’n allen. Ik wens iedereen het beste jaar toe dat mogelijk is. Ik wens iedereen alle mazzel en voorspoed die maar nodig is. Ik kan zelf wel wat voorspoed gebruiken. Mijn 2017 was rampzalig, maar mijn leven heeft intussen weer een opgaande lijn, dus ik heb goeie hoop voor 2018. Ik heb kunnen leunen op familie, vrienden en collega’s. Ze hebben me opgevangen, geknuffeld en aangemoedigd. Zonder hun steun was ik er niet bovenop gekomen. Koester die belangrijke mensen in je leven, en deel je vreugde én je verdriet met ze. Gedeelde smart is immers halve smart. Het is fijn om te weten dat je niet alleen bent. Het is fijn om te weten dat er mensen om je heen zijn die om je geven. Het is gewoon fijn om te weten dat je ertoe doet en erbij hoort. Het is van grote invloed op je persoonlijke geluk. Dat is dan ook mijn wens voor iedereen: een saamhorig nieuwjaar!loesje-samen

Advertenties

Langsheen

Mijn vrouw en ik hebben een langsheen-relatie. Eigenlijk al jaren. Sinds oktober staat de relatie op pauze. Ik ben vertrokken en verschuil me in een hut in het bos. Tegenwoordig is “langsheen” niet meer gebruikelijk in onze taal. Zonde, want het drukt precies uit hoe een ongezonde relatie kan voelen. Mijn vrouw en ik praten, doen en leven langsheen elkaar. Wat ons nog bindt zijn de kinderen. Die ontstonden trouwens niet langsheen. We hebben met veel passie gevreeën. Ik kon mezelf helemaal in haar verliezen. Ergens diep in mij gloeit nog liefde voor mijn vrouw, maar het moet opboksen tegen verstikkende wrokgedachten. Waarom moet ik iemand zijn die ik niet kán zijn? Waarom kan ze me niet accepteren zoals ik ben? Waarom doet ze me dit allemaal aan? Waarom doet ze zo afstandelijk? Waarom doet ze zo kil? Ik rationaliseer die gedachten door ze in het hokje “projecties” te stoppen. Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten. Misschien worstelt zij met soortgelijke gedachten. Langsheen van die van mij. Als ik kon toveren

Cirkel

Er zit een denkbeeldige cirkel om je heen. Die van mij is kapot. Dat heeft mijn therapeut uitgelegd. Ze tekende een poppetje op het bord. Dat moest mij voorstellen. Er omheen tekende ze een cirkel. Dat is de grens om je heen waardoor je anderen wel of niet toelaat. Bij “normale personen” werken verstand en emotie goed met elkaar samen om te bepalen wie of wat je toelaat.

Je verstand en je emotie hebben een ouder-kind-relatie. Je verstand is de ouder, je emotie het kind. Het kind moet luisteren naar de ouder. Maar de ouder moet het kind verzorgen en beschermen. Als die relatie is verstoord, dan werkt je cirkel niet meer goed. Je bent dan niet meer goed in staat om je grenzen te verdedigen. Om dit te illustreren veegde ze met haar vinger delen van mijn cirkel weg op het bord. Daardoor kunnen bepaalde mensen en de dingen die ze zeggen ongehinderd bij je binnen komen. Je voelt je dan onveilig en aangevallen. Ze tekende allemaal pijlen die van alle kanten door mijn cirkel heen kwamen en direct bij het arme poppetje uitkwamen.

Door trauma’s als gevolg van heftige gebeurtenissen zoals bijvoorbeeld, scheiding van ouders (check!), het verliezen van een dierbare persoon (check!) en stelselmatige miskenning en vernedering (check!), kan de relatie tussen je verstand en je emotie behoorlijk scheef zakken. In mijn geval heeft mijn verstand een vesting gebouwd en mijn emotie daarin opgesloten. Verdrongen, afgewezen. Mijn verstand bepaalt nu helemaal in z’n uppie wie er in mijn hoofd wordt toegelaten: in principe niemand. In principe is alles een aanval op mij.

Mijn relatie is in een grote crisis terecht gekomen en ik kon mijn koffers pakken. Kort daarna kwam ik in een diepe depressie. De hele bodem viel onder me vandaan. Schreeuwend en brullend brak mijn emotie vrij uit de vesting, en ging de strijd aan met mijn verstand. In al zijn furie haalde mijn emotie fel uit. Natuurlijk sloeg mijn verstand bikkelhard terug. Ga terug in je hok, en blijf daar!

De emotie heeft zich weer terug getrokken, maar ik voel het in me branden. Ik voel weer. Mijn emotie is de underdog die tegen alle waarschijnlijkheid in beseft dat het lot van mijn hele wereld van hem afhankelijk is. Hij moet het opnemen tegen het oppermachtige verstand. Dat verstand is verbitterd en verworden tot een kille, sinistere entiteit. Mijn emotie moet het daartegen opnemen en de balans weer herstellen. Misschien moest ik nu ook maar een fantasy-saga à la Lord of the Rings gaan schrijven.

Zacht

Hou het zacht. Dat is een advies dat ik onlangs van iemand kreeg. Meer een voorschrift dan een advies eigenlijk. Hij zag namelijk verharding bij me. Dat kwam door hardheid die ik voelde van iemand anders. Nou ja, eigenlijk is ze niet “iemand anders”. Alhoewel, ze is niet meer de persoon die ik dacht te kennen.

Maar ik ken mezelf ook niet meer terug, dus ik vind dat ik niet mag oordelen over haar “andersheid”. Misschien was zij al die tijd wel gewoon hetzelfde, maar zie ik haar nu anders. In ieder geval voel ik van haar kant hardheid. En ik merk dat ik me aan het bewapenen ben. Klaar om uit te halen.

Goed, ik moet het dus zacht houden. Zacht zijn naar iemand is ontvangen zonder te oordelen. Zacht zijn is luisteren en voelen. Zacht zijn is verdragen. Zacht zijn is niet alles voelen als een aanval. Zacht zijn is ontwapenen, jezelf kwetsbaar maken. Zacht zijn vraagt moed. Voor mij voelt zachtheid dus als het tegenovergestelde van wie ik ben geworden. Empathie tegenover agressie.

Ik zou die voorgeschreven zachtheid eigenlijk eerst naar binnen moeten richten. Mezelf verdragen zoals ik ben. Zachtheid is misschien wel de nieuwe betekenis die ik zoek in mijn leven, mijn spirituele pad. Ik zeg “misschien” omdat ik onzekerheid voel, en ongeloof. Kan ik mijn leven echt verrijken met zachtheid? Mijn barricades voelen zo vertrouwd. Die heb ik in de loop der jaren opgeworpen om mezelf te beschermen.

Ik mocht niet dom zijn. Ik mocht niet onhandig zijn. Ik mocht niet zwak zijn. Maar ik mocht ook niet te slim zijn. En niet te handig. En niet te sterk. Dat is mijn stelsel van barricades. Ze hebben me gedefinieerd en ik ben er mee versmolten. In alle zachtheid die ik naar mezelf kan opbrengen vind ik dat ik mezelf eigenlijk niet mag identificeren met mijn barricades. Ze zijn namelijk niet echt.

Autist

Ben ik een autist? Die vraag gaat de laatste tijd vaak door mijn hoofd. Persoonlijk denk ik eigenlijk niet dat ik uitgesproken autistisch ben. Misschien lichten bepaalde kenmerken uit het autismespectrum bij mij een ietsiepietsie meer op dan bij anderen.  Als ik de kenmerken van autisme bij volwassenen af ga, herken ik mezelf maar in een paar dingen:

Ja, ik heb de neiging om taal letterlijk te nemen.
Ja, ik ben vrij gevoelig voor geluid.
Ja, ik heb een slecht inlevingsvermogen.
Ja, ik hou stevig vast aan mijn eigen overtuiging.
Ja, ik hoor niet altijd alles (vooral dingen die me niet interesseren) en vergeet dingen die mijn interesse niet hebben
Ja, ik heb een sterke behoefte aan structuur en regelmaat.
Ja, ik kan vrij slecht tegen veranderingen in mijn leefomgeving.
Ja, ik breng graag tijd alleen door.

Bepaalde kenmerken heb ik juist de negatief van. Zoals de communicatie tot de essentie beperken. Ik ben juist een uitgesproken praatjesmaker. Als het gaat om taal kan ik een enorme pietlut zijn, maar over het algemeen heb ik juist heel weinig oog voor detail, eerder het tegenovergestelde. Ik ben van de grote lijnen. Liefst rechte. Je zou kunnen zeggen dat ik daar wél de essentie op zoek.

En bij een sociale vaardigheidstraining heb ik ooit eens te horen gekregen dat ik mensen zo intens aankijk dat ze er nerveus van worden. Sinds ik dat weet hou ik daar rekening mee en kijk regelmatig even weg. Daarom neem ik altijd een notitieblok mee. Dan kan ik daar af en toe even in kijken. Ik maak trouwens nauwelijks aantekeningen, want anders hoor ik nóg minder van het gesprek.

Dus, ben ik autistsch? Ik denk zelf van niet. Jazeker, ik ben rechtlijnig en absolutistisch. Ik geloof trouwens dat ik in wezen helemaal niet absolutistisch ben. Ik kwam niet absolutistisch op de wereld, maar ik ben zo verworden. Het is een laag die ik om mijn miskende zieltje heb gemetseld en nu zo aan gewend ben dat ik daar mee vergroeid ben geraakt. Ik geef het mijn psychotherapeut te doen.

Depressie

Laatst legde ik aan iemand uit dat ik in een zware depressie was terecht gekomen. Terwijl ik dat zei kwam het woord “depressie” me ineens vreemd voor. Alsof er iets niet klopt. Alsof het helemaal niet past bij de toestand waarin iemand verkeert die diep in de put zit. Depressie betekent volgens mij letterlijk “drukverlaging”. Verlichting dus eigenlijk, en ontspanning. Maar als ik in de put zit voel ik het omgekeerde. In de put voel ik me zwaarmoedig en gespannen, en het is donker in de put.

In de meteorologie is een depressie een gebied met lage luchtdruk dat ontstaat in het grensgebied tussen twee verschillende luchtsoorten. Er kan dan een atmosferische stofzuiger ontstaan die de lucht opzuigt. Daar waar de lucht dan wordt weggezogen ontstaat een lagedrukgebied. De luchtdruk is daar verlaagd. In de kern van zo’n depressie is het heel rustig. Het waait bijna niet en de zon breekt zelfs door. Ja ja, verlichting! Maar het is vaak een voorbode voor slechter weer. De beruchte stilte voor de storm. Als zo’n depressie over het land trekt heb je ten Noorden en Zuiden van het depressiegebied sterke verschillen in weer en wind. Als een depressie lang op één plek blijft, dan blijven die sterke weersverschillen ook langer aan.

Ik begin parallellen te zien met het weer. Mijn depressie is ontstaan op het grensvlak van twee waarheden. Een hoog waarheidsgebied botste met een laag waarheidsgebied. Er ontstond een psychologische stofzuiger die mijn opgeblazen ego opzoog. Als ik door het land trek ontstaan er ten Noorden en Zuiden van mij sterke verschillen in humeuren en gemoedstoestanden. Als ik lang op één plek blijf hangen houden die sterke verschillen in gemoedstoestanden ook langer aan. Daarom is het maar goed dat ik ben weggedreven. Momenteel ervaar ik inderdaad rust en verlichting. Logisch, want ik ben zelf de kern van mijn depressie. Gisteren dreven de twee waarheidsgebieden weer te dicht naar elkaar toe en voelde ik de bui komen. Toen we weer uiteen dreven voelde ik de spanning verminderen. Het heeft nog wel wat gemiezerd bij me.

 

Echt, heeeel interessant

Zwijgend nipte hij van zijn cola. Eigenlijk had hij een alcoholvrij witbiertje besteld, maar die waren op. Een jonge Indiase man had zojuist vriendelijk hun bestelling opgenomen. Hij had een of andere hete curry gekozen waarvan hij de naam al weer vergeten was. Om de tijd te doden maakte hij een studie van één van de vele afbeeldingen van godin Lakshmi aan de muur naast hen. Alsof je hier vier armen nodig zou hebben om alles te kunnen eten. Hij lachte hardop om dat binnenpretje, maar zijn vrouw  keek er niet van op.

Naast hen werden toetjes geserveerd. In één van de ijscoupes stak zo’n sterretjesfontein dat een seconde of tien knetterde. De jarige aanschouwde het met een verrukte blik in haar ogen. Toen het ding was uit gesputterd zette de jonge Indiër een rechaud op de tafel van het zwijgende stel, en legde het benodigde bestek neer. De zwijgende vrouw glimlachte vriendelijk naar de Indiase jongeman en bedankte hem. Haar stem was zacht en warm. Hij maakte van het sprankje hoop dat dit moment hem gaf gebruik, en zei: “Wist je dat het op de maan ook naar buskruit ruikt?”. Met haar koudste stem zei zij: “Echt, heeeel interessant”.

 

Dit korte verhaaltje heb ik ingezonden voor de schrijfopdracht “#micromaan” bij Sweek.