grenzen

Sta los

Boos zijn is niet moeilijk. Boosheid uiten is veel moeilijker, vind ik. Ik stop het meestal maar weg. Niet goed. Weet ik. Ik kan bijvoorbeeld erg boos worden van onredelijkheid. Daar ben ik beslist niet de enige in. En ik kan ziedend worden als iemand mijn grenzen niet respecteert. Dan moet je ze wel duidelijk aangeven, die grenzen. Vandaag zei iemand tegen me dat je best boos mag zijn als iemand over je grenzen gaat. Maar je hoeft dan niet per se enorm fel van je af te bijten, ga maar simpelweg staan voor de overschreden grens. Wees maar duidelijk dat de ander de grens dient te respecteren.

Een tijd geleden kreeg ik ook het advies om “het zacht te houden”. Maar te zacht is dus niet goed. Dan laat je toe dat iemand over je grenzen gaat. Stelselmatig. Moet ik dan toch meer verharden? Vroeg ik. “Nee”, luidde het antwoord, “Sta stevig, maar los genoeg om ook mee te kunnen bewegen”. Het deed me denken aan de yogalessen die ik jaren geleden volgde. Ik ben de naam ervan vergeten, maar er is een yoga term voor een houding die ontspanning en stabiliteit combineert. Losheid en kracht. Als je los staat kan iemand je minder makkelijk omver duwen. De aikido-meester van mijn zoontje zegt het ook steeds: Sta los. Dan sta je steviger.

Grenzen

Mijn grenzen lijden aan achterstallig onderhoud. Zwaar achterstallig. Een grens is niet een lijntje dat je eenvoudig voor jezelf trekt en daarna van de hele wereld mag verwachten dat er te allen tijde rekening mee wordt gehouden. Dat is nogal naïef. Toch is dat de manier waarop ik met mijn grenzen om ben gegaan.

Een grens is een lijn tussen mij en jou. Ik ben hier en jij staat daar, aan de andere kant van de grens. De grens bakent een stukje van jezelf af. Een gebied van eigenwaarde. Een stukje identiteit.

Je zou je van je eigen grenzen dus goed bewust moeten zijn. Ze omlijnen immers een stuk van jezelf. Iets dat je niet wilt verliezen. Je moet je grenzen dus bewaken. Soms zwaar, soms licht. Dat hangt af van de grens en dat wat erachter ligt. En het hangt van het vertrouwen dat je anderen geeft, of andersom: het gebrek aan vertrouwen in anderen.

Nu ben ik dus aan het nadenken over mijn grenzen. Waar liggen mijn grenzen precies? En hoe zou ik ze moeten bewaken? Hoe maak ik anderen duidelijk waar mijn grenzen liggen? Als ik mezelf vanuit een helikopter bekijk, zie ik een eiland in de Waddenzee dat op drift is naar het Oosten. Het wordt bovendien steeds kleiner. Mijn grenzen zijn al jaren onderhevig aan erosie.

Mentale erosie. De “elementen” hadden jarenlang vrij spel. Ik liet het zelf toe, met als gevolg een mentale watersnoodramp. Er moeten dijken en stormvloedkeringen komen. Een mentaal Deltaplan. Maar dan moet ik eerst verder uitzoeken wie ik precies ben. En wat ik wel en niet wil. Daar omheen trek ik mijn grenzen. Duidelijke, niet mis te verstane grenzen. Tot hier en niet verder.